geographyedu

وبلاگ آموزشی گروه جغرافیای استان کرمان

به نام آفریننده کوهها

گزارش صعود تیم منتخب گروههای هیئت کوهنوردی شهرستان کرمان به قله دماوند

 

 

مقدمه

ویژگیهای جغرافیایی دماوند

قله دماوند به عنوان بلند ترین نقطه فلات ایران با دارا بودن 5671متر ارتفاع در بخش میانی و مرکزی رشته کوه عظیم البرز واقع شده است و این رشته کوه به طول 600کیلومتر از شرق به غرب کشیده شده است و مانند سد ی عظیم قوسی شکل بین سواحل دریای مازندران و فلات مرکزی ایران (دشت کویر) قرار دارد. رشته کوه البرز نتیجه موج چین خوردگی آلپی در اواخر دوره ترشیاری (دوران سوم زمین شناسی بین 65 تا2 میلیون سال قبل )به وجود آمده است . اما قله دماوند با قله مخروطی شکل ، مظهرقدرت یک آتشفشان قدیمی نیمه فعال است که در اوایل دوره کواترنری(دوران چهارم زمین شناسی از 2میلیون سال قبل تا عصر حاضر)فعال بوده است .ولی هم کنون به عنوان یک آتشفشان نیمه فعال که در مرحله فعالیت فومرولی است که نشانه آن خروج دود و بخارات متصاعده و گاز گوگرد از دهانه آن است که به علت تقطیر بخار آب از فاصله خیلی دور بخارهایی که از قسمت راس آن خارج می شوند تقریبا ابر مانند جلوه می کنند.و همچنین در دامنه کوه دماوند تعداد زیادی چشمه آب معدنی و آب گرم وجود دارد که حاوی املاح مختلف بوده واز نظرپزشکی در درمان برخی بیماری ها منجمله روماتیسم و امراض پوستی وسو هاضمه و ... مفید است . که مهمترین آنها آب گرم لاریجان  وآب معدنی آب اسک است که حاوی مقدار زیادی H2S است.

دماوند در حدود 1500تا2000متر از سایر کوههای اطراف خود در سلسله کوههای البرز مرتفع تر است که دلیل آن انباشته شدن مواد خروجی از دهانه آتشفشان بر روی چین خوردگی البرز است . دهانه مرکزی دماوند در طول جغرافیایی 52درجه و6 دقیقه و34 ثانیه شرقی و عرض جغرافیایی 35 درجه و 57 دقیقه و5 ثانیه عرض شمالی قرار دارد و تقریبا در 20 کیلومتری شمال شرقی حد تقسیم آبهای کوههای امامزاده هاشم واقع شده است . شکل دهانه تقریبا بیضی شکل است و قطر دهانه حدود 250 متر و عمق آن 20 الی 30 متر است . در اطراف دهانه از جاهایی بخار آب گرم و گازهای گرم نظیر گاز گوگرد متصاعد می شود و این نشانه این است که منبع ماگمایی دماوند در اعماق زمین هنوز به طور کامل سرد ومنجمد نشده است  و  زردی اطراف قله نیز  مربوط به گوگردی است که بخارهای متصاعده که حاوی مقدار زیادی H2S هستند به وجودآورده  است.

اسید های حاصل از بخارات نیز روی سنگهای اطراف قله اثر گذاشته است و آنها را بشدت تجزیه وخرد کرده است واز چند جا گاز با فشار زیاد بیرون می زند.

دماوند یک آتشفشان پرگدازه و از نوع مختلط (آرام و انفجاری) بوده است و مقدار سنگهای آذرین آن نسبتا کمتر است و بزرگترین گسترش گدازه های دماوند در حدود 28 کیلومتر در امتداد خط پلور – نونال است . و امروزه گدازه های دماوند مساحتی کمی بیشتر از 400 کیلومتر را می پوشاند .

 جهت صعود به دماوند چندین مسیر گشوده شده است که مهمترین و پر تردد ترین آنها 1- مسیر جبهه جنوبی دماوند از طریق جاده هراز  - شهر پلور – شهرکوچک رینه قابل دسترس است . و سایر مسیر های مهم دیگر شامل 2- مسیر جبهه غربی و 3- مسیر جبهه شرقی دماوند از طریق جاده هراز شهر گزنه و دره گزنه  و 4- جبهه شمال شرقی آن از طریق روستای لاندل  جاده فرعی در جاده هرازقابل دسترس هستند .

گزارش صعود

سرانجام بعد از مدتهاانتظار و تمرین های سخت ومداوم جهت کسب آمادگی صعود به مرتفع ترین قله ایران ( قله دماوند) از طریق جبهه جنوبی آن میسر گردید و تنی چند از اعضا گروه شنگستان به همراه دوستان دیگر ازدیگر گروههای شهرستان کرمان جمعا به تعداد 30 نفر به سرپرستی آقای علیرضا جاوید نیا و همراهی و راهنمایی ارزشمند پیش کسوتانی همچون آقای بختیار جلالی ورضا نگارستانی و ...  و عدم حضور و همراهی دوستانی همچون مجید باغینی پور که واقعادر هم جا عدم وجود ایشان در گروه احساس می شد و همواره دلتنگ ایشان و دیگر دوستانی که نتوانسته بودند در برنامه صعود شرکت نمایند می شدیم راهی قله دماوند شدیم.

حرکت ما از کرمان با قطار ظهر روز دوشنبه 16/5/1385بودو با ساعاتی توقف در ایستگاه یزد و جابجایی قطارعازم تهران شدیم وصبح روز سه شنبه 17/5/1385مصادف با 13رجب 1427قمری (روزپدر)ساعت 5/5 صبح وارد ایستگاه راه آهن تهران شدیم در حالیکه دوستان همنورد کرمانی مقیم تهران(آقای تکلوزاده و دوستانش)با اتوبوسی منتظر ما بودند وبلافاصله سوار بر اتوبوس در جاده هراز راهی دماوندشدیم.تقریبابا طی 100کیلومتربه شهر پلور رسیدیم که اینجا جاده ای فرعی است که از جاده هراز به طول 28 کیلومتر به شهر کوچک رینه منتهی می گردد. بعد از رسیدن به شهر رینه در استراحتگاه کوهنوردان که زیر نظر فدراسیون کوهنوردی جمهوری اسلامی ایران وبه یاد دو عزیز کوهنورد و راهنمای کوه دماوند  که در سال 1382 در یک واقعه غیر منتظره در کوهستان جان خود را از دست دادندساخته شده بود ، توقف نموده وبعد از کمی استراحت و تدارک مایحتاج وآماده نمودن وبستن کوله هاجهت صعود سوار بروانت های نیسان کرایه ای شدیم ودر جاده ای خاکی تقریبا به طول 10 کیلومتر به اولین نقطه شروع صعود یعنی بارگاه اول موسوم به گوسفند سرا رسیدیم در گوسفند سرا مسجدی با نام مسجد صاحب الزمان با گنبد زرد طلایی قشنگ اما با درهای بسته وجود داشت و کنار آن اتاق ها وسرویس های بهداشتی جهت استفاده کوهنوردان بود که متاسفانه بسیار کثیف و بعضا غیر قابل استفاده بود و حتی تنها منبع ولوله آبی نیز که وجود داشت درتصرف اهالی بومی بود واجازه استفاده به کوهنوردان رانیز ندادند که حتی بر سر این موضوع مشاجره لفظی نیز در گرفت ودر آخر نا امید از تهیه آب آماده حرکت به سمت قله شدیم.

در ساعت 12 ظهر روز سه شنبه 17/5/1385گروه صعود خود را از گوسفند سرا در ارتفاع2950 متری به سمت جانپناه بارگاه سوم که در ارتفاع4150متری واقع است آغاز نمود در این لحظه وضعیت هوا نیمه ابری دما تقریبا25 درجه سانتی گراد بودو باد ملایمی می وزید .

به دلیل عدم تناسب در توانایی های افراد گروه  به ناچار گروه به دو تیم تقسیم شده ، افرادی که آمادگی وتوانایی بیشتری داشتند به سرپرستی آقای بختیار جلالی سریعتر  حرکت نموده و در ساعت14:30به بارگاه سوم رسیدند وگروه بعد که افراد آن آمادگی و توانایی کمتر داشتند به سرپرستی مرد پرحوصله و بسیار صبور گروه که در همه مراحل صعود همگام با آخرین فرد گروه گام بر می داشت و به پیش می رفت یعنی آقای علیرضا جاوید نیا که در همین جا لازم است کمال تشکر و قدردانی را از ایشان بابت تهیه مقدمات و برنامه ریزی و اجرای این صعود داشته باشیم .

بالاخره با اختلاف 2تا 3ساعت همه اعضا گروه به موفقیت و سلامت به جانپناه بارگاه سوم رسیدند . به خاطر ایام بین التعطیل گروههای زیادی از اقصاء نقاط ایران عازم دماوند شده بودند که جانپناه کوچک اینجا ظرفیت پذیرش همه آنها را نداشت وبه همین دلیل چادر های زیادی در اطراف جانپناه بر پا شده بود که افراد گروه ما نیز تعدادی چادر با خود داشتند و چادر های خود را برپا نمودند به محض برپایی اولین چادر هوا ناگهان متغیر شد و تمام آسمان را ابر تیره ای پوشاند و باد نسبتا شدیدی شروع به وزیدن نمود و بلافاصله رگبار شدیدی همراه با دانه های کوچک تگرگ شروع به ریزش نمود و ساعتی نیز ادامه داشت که باعث نگرانی همنوردان از وضع متغیر هوا شد که شاید فردا مانع صعود  گروه گردد. اما چندی بعد بارش قطع گردید و ابرها پراکنده شدند و آسمان آبی نمودار شد.

تعدادی از افراد گروه که چادر نداشتند ، چادر هایی که توسط فدراسیون کوهنوردی برپا شده بود را اجاره نمودند بطوریکه همگی افراد گروه شب را در زیر چادرها استراحت نموده تا فردا ی آن شب آماده حمله به قله گردند.

صبح روز چهارشنبه 18/5/1385بعد از ادای فریضه نماز صبح تیم حمله گروه جهت صعود به قله دماوند آماده شدند و حرکت خود را در ساعت  4:30 از بارگاه سوم شروع نمودند و مجددا  افراد آماده گروه به سرپرستی آقای بختیار جلالی و دیگر افراد به سرپرستی آقای علیرضا جاوید نیاراهی قله شدند و چندتن از دوستان هم گروه نیز به دلایلی نتوانستند در برنامه صعود به قله شرکت نمایند و در جانپناه ماندند . مسیر صعود از بارگاه سوم به سمت قله از طریق دره ای است که از جانپناه به سمت قله ادامه دارد می باشد در انتهای دره می بایست بر روی گرده یک یال که به سمت قله منتهی می گردد سوار شد . در تمام طول مسیر ، راه پاکوب بسیار واضح دیده می شود که به خوبی مسیر صعود به قله را مشخص می سازد و علاوه بر آن در طول مسیر گروههای زیادی وجود داشت که در حال صعود به به قله بودند و کمتر کسی دچار سردر گمی پیدا نمودن مسیر می شود . در را ه از نزدیکی آبشار یخی دماوند عبور نمودیم که این محل تقریبا نیمه راه صعود از جانپناه به قله می باشدو بعد از گذشتن از آبشار یخی به تدریج که به قله نزدیک می شدیم شیب افزایش پیدا می نمود بطوری که نزدیکی قله قبل از تپه گوگردی دامنه نسبتا پر شیب صخره ای و سنگلاخی و ریزشی بود که هر آن امکان خطر ریزش کوه و پرتاب سنگ وجود داشت و می بایست کاملا مواظب می بود تا حادثه ای رخ ندهد . فقط در این قسمت مسیر کمی صخره نوردی داشت اما بیشتر مسیر صعود به قله کوهپیمایی دامنه ای با شیب نسبتا تند و نفس گیر است .بعد از گذشتن از مسیر صخرهای به تپه گوگردی میرسیم که 500الی 600متر زیر قله قرار دارد . این تپه که حاصل خروج خاکسترهای آتشفشانی و متصاعد شدن گوگرد از منافذ گوناگون حاشیه قله  به وجود آمده است دارای رنگ روشن سفید و زرد لیمویی کم رنگ است  گرچه دارای شیب ملایمی است اما به دلیل کاهش غلظت هوا و کمبود اکسیژن در هوا و به دلیل بالا بودن ارتفاع و همچنین انتشار گاز گوگرد از منافذ گوناگون تنفس را دچار اشکال نموده و علاوه بر عوارض کمبود اکسیژن در خون استشمام گاز گوگرد با عث ایجاد حالت تهوع و سرگیجه و سردرد می گرددو کوهنوردان باید کاملا مواظبت نموده و حتی المقدور سعی نمایند از منافذخروج گاز گوگرد  دوری نموده ودر مسیر پخش این گاز که توسط باد منتشر می گردد قرار نگیرند .و همچنین می توانند از ماسک های مخصوص یا ماسک های معمولی طبی که آغشته به سرکه شده استفاده نموده و چنانچه دارای حالت تهوع شدند با استشمام بوی سیر از این حالت جلوگیری نمایند.

به تدریج با  نزدیک شدن به قله وضعیت هوا کم کم  رو به سردی گرایید و مه شدیدی همه جا را پوشاند و ریزش برف ملایمی نیز وجود داشت که حرکت را مشکل تر می نمود و به گفته افراد با تجربه تر گروه در این حالت نسبت به هوای صاف و آرام  گاز گوگرد بیشتری مجاور سطح زمین باقی مانده و مشکلات بیشتری را به وجود می آورد . متاسفانه مه شدید اطراف قله میدان دید مارا بسیار کاهش داده بود به طوری که نتوانستیم از تمام مناظر زیبای اطراف قله لذت کامل را ببریم  اما این دگرگونی وضع هوا نتوانست مانع صعود تیم حمله برای فتح قله گردد . نهایتا تیم تندرو گروه شامل آقایان بختیار جلالی  - عین ا... امانی زاده – مهندس مهدی کریمی فر  و ماشااله جلالی فر راس ساعت 9 صبح روز چهارشنبه 18/5/1385بعد از طی مسیر بسیار آزار دهنده تپه گوگردی بر بلندای قله مخروطی آتشفشانی دماوند  با ارتفاع 5671 متر گام نهاده  وموفق به  فتح مرتفع ترین قله فلات ایران شدند .

و آقایان ابراهیم جلالی و آقای شبستری نیز با اختلاف یک ساعت بعد  به قله رسدند و نیز بقیه افراد تیم حمله  به سرپرستی آقای علیرضا جاوید نیا به تدریج با اختلاف زمانی چند ساعت موفق به فتح قله گردیدند .و سپس بعد از فتح قله همه افراد گروه در غروب همان روز با سلامتی وخوشحالی یک صعود موفق و بسیار دلچسب به استراحتگاه کوهنوردان در رینه بازگشت نموده وهمان شب افراد گروه جهت رفع خستگی حاصل از صعود سخت وطاقت فرسا به منطقه آب گرم لاریجان عزیمت نموده و شب را در لاریجان که در جوار کوه با صلابت دماوند قرار دارد و دارای چشمه های آب گرم بسیار خوب و جذابی است ، به استحمام  و استراحت در جوار چشمه های آبگرم پرداختند و صبح روز بعد عاری از هر گونه خستگی یک صعود سنگین به ادامه سفر و فکر بازگشت به شهرمان مشغول گشتیم .و به امید یک صعود موفقیت آمیز دیگر ، دماوند را با خاطره ها ولحظات خوشی که با آن سپری کردیم وداع نمودیم .

 

افراد شرکت کننده در این صعود شامل :

 

                   آقایان :                                                                خانم ها :

1-      عین اله امانی زاده                                                 1- هدی خاندانی

2-      بختیار جلالی                                                        2-  گیتی افشاری

3-      عباس نگارستانی                                                  3- سیمین افشاری

4-       مهندس مهدی کریمی فر                                        4- مهدیه امیری

5-      سید محمد موسوی                                               5- اعظم مهدی زاده

6-      ابراهیم جلالی                                                       6- فاطمه کریمی

7-       محمدجواد مقدری                                                 7- فاطمه وقاری

8-      حسین بیدویی                                                      8- آمنه ماهانی

9-      آقای شبستری                                                      9-خانم عباسی

10-   ماشااله جلالی فر                                                 10- خانم مردانی

11-   علیرضا جاوید نیا

12-   مهدی جاوید نیا

13-   رضا کاظمی

14-   میثم تکلو زاده

15-   آقای سعیدی

16-   مهدی امیری

17-   آقای پیر صنعان           

18-   عبدالرضا خجسته

19-   حسین ....... (دوست آقای تکلوزاده در تهران)

20-   رضا      ....... (دوست آقای تکلوزاده در تهران)

 

 جهت دیدن گزارش تصویری برنامه به سایت اینترنتی گروه کوهنوردی شنگستان به آدرس زیر مراجعه نمایید :

 http://www.kkhec.ac.ir/shong.htm

 

 

 

تهیه وتنظیم : ماشااله جلالی فر

                                                                                       

نوشته شده توسط jalali در 21:14 |  لینک ثابت   •